Over gevoel

Over gevoel valt veel te voelen. Hoe is het me jou op dit moment? Voel je je blij, boos, bang of calm? Misschien neem je even een moment om te voelen hoe je je voelt. Lukt je dat? Of heb je de neiging om je gevoelens te negeren, te onderdrukken, weg te stoppen?
Maar al te vaak schamen we ons voor wat we voelen (“Ik zou me niet zo moeten voelen”), ontkennen we deze (“Ik voel niet echt zo”) of we praten ze weg (“Ik moet ermee ophouden me zo te voelen”). Dat doen we allemaal, onze hele cultuur is bezig en verslaafd aan allerlei soorten quick fixes om ongemakkelijke gevoelens te ontvluchten. Denk aan bijvoorbeeld social media, roddelen, voedsel of stress.

Anderen nemen afstand van hun gevoelens omdat het “spiritueel” voelt om vrij te zijn van negatieve gevoelens. Er zijn maar weinig mensen die simpelweg met hun gevoelens durven zijn.

Maar alle gevoelens zijn onderdeel van ons leven. In mijn blog kun je meer lezen over waarom het belangrijk is om alle gevoelens te voelen. Reminder: ik hou geen pleidooi voor het uitdragen van alle gevoelens. Het is niet de bedoeling om in blinde woede je dierbaren pijn te doen. Het stukje voor stukje doorvoelen van woede in een veilige setting kan deze wel transformeren en de kracht bevrijden die daarin verscholen ligt.

Families van gevoelens

Behalve de basisgevoelens zoals bang of boos, zijn er nog een heleboel andere gevoelens.
De psychotherapeute Lucia Capacchione deelt gevoelens op in 9 families:

Gelukkig
gelukzalig, verheugd, enthousiast, opgewonden, blij, dankbaar en heerlijk

Verdrietig
ontmoedigd, “down”, somber, rouwend, eenzaam, melancholisch

Boos
gejaagd, verbitterd, woedend, fel, furieus, geirriteerd, boos, wrokkig

Bang
angstig, bang, geschokt, nerveus, paniekerig, verschikt, beverig, doodsbang

Speels
avontuurlijk, kinderlijk, creatief, vrij, luchtig, levendig, spontaan, grillig

Liefhebbend
hartelijk, medogend, vriendelijk, welwillend, verzorgend, teder, vertrouwend, warm

Verward
tegenstrijdig, verbijsterd, tweestrijdig, aarzelend, verward, gescheurd, verontrust, ongemakkelijk

Teneergeslagen
opgebrand, neerslachtig, moedeloos, hopeloos, lusteloos, vermoeid, teruggetrokken

Vredig
kalm, tevreden, ontspannen, rustig, voldaan, sereen, stil

Hoe breed is jouw pakket aan gevoelens?
Kun je een verschil voelen tussen kalm en stil?

Het herkennen en kunnen benoemen van onze gevoelens is de basis voor emotionele intelligentie. We hoeven dan ook niet meteen te weten waarom we dit voelen of of dat nou goed of slecht is. Het analyseren en beoordelen van onze gevoelens zou een volgende stap kunnen zijn, maar in eerste instantie is voelen wat we voelen en het kunnen benoemen belangrijk. Niet alleen om goede keuzes te kunnen maken, maar ook omdat het delen van onze gevoelens met de mensen om ons heen zorgt voor verbondenheid, vertrouwen, veiligheid en empathie in onze relaties.

Oefening “De waarnemer”

De waarnemer is een deel in ons die gevoelens opmerkt, zonder er meteen een oordeel over te hebben en ze te hoeven veranderen. Als we op de plek staan van de waarnemer kunnen we gevoelens gewoon voorbij laten gaan, we hoeven er niet op te reageren. We kunnen ze waarnemen en er gewoon mee zijn.

De oefeningen
Ga op een rustige plek zitten en neem een paar momenten om je te richten op je ademhaling. Neem een paar minuten om je lichaam waar te nemen van binnenuit en de sensaties in je lijf. Ga met je aandacht naar een plek die gespannen voelt. Misschien komt er een of meerdere gevoel in je op. Benoem ze. Neem de tijd om er helemaal bij aanwezig te zijn, met de blik van de waarnemer. Misschien wil je ze welkom heten “welkom verdriet”. Nu kun je het gevoel vragen of het informatie voor je heeft. Bijvoorbeeld: verdriet vertelt me dat ik me de mensen die ik ben kwijt geraakt herinner. Je kunt het gevoel bedanken en dan de oefening afsluiten. Misschien wil je opschrijven wat je hebt ervaren.